Grote Kerk Harlingen

Reeds in het jaar 777 werd er op de plaats van de Grote Kerk een kerkje gebouwd op een 5 meter hoge wal.

Daaruit mag de conclusie worden getrokken dat op deze plek het langste onafgebroken de christelijke eredienst in Fryslân gevierd wordt. De afmetingen bedroegen 22,50 bij 10,25 meter. De kerk werd gewijd aan de aartsengel Michaël, de drakendoder. Ook de Friese heilige Magnus Forteman is aan de kerk verbonden. De Harlinger held Herilo ontving in de negende eeuw als dank voor zijn strijd tegen de Saracenen van de paus een relikwie van St. Magnus. Deze werd ingemetseld in de Dom.

Het kerkje was gemaakt van hout, het dak was bedekt met riet en werd zeker twee maal door brand verwoest.

De Magnussage weet nog te vertellen van deze eerste kerk: “sente Michaëlis dome, ther to thirre tid was mith holte and reile ramed”

Uiteindelijk verscheen er op deze plaats een grote twee-beukige zaalkerk van tufsteen met een uitbouw aan de noordzijde en aan de westzijde beschermd door een grote toren.

De Grote Kerk van Harlingen stond vroeger bekend als de Dom van Almenum. Vóór het einde van de 16e eeuw heette het dorp rond de kerk Almenum. Harlingen was de naam van het stadje dat een paar honderd meter westelijker was gelegen en de bevolking hiervan behoorde tot de parochie van Almenum. Om welke reden deze kerk - als enige in Fryslân - de naam van DOM heeft gekregen is niet bekend.

Toen in 1580 het stadsgebied van Harlingen werd uitgebreid, kwam de kerk binnen het stadsgebied te liggen. De naam Almenum als dorpsgebied ten oosten van Harlingen, bleef tot in de vorige eeuw bestaan.

Naast de Grote kerk heeft in Harlingen vanaf 1650 nog een tweede kerkgebouw dienst gedaan, nl. de Westerkerk. Men sprak in die tijd wel van de "Oude Kerk" (de Dom van Almenum) en de "Nieuwe Kerk" (de Westerkerk). De Westerkerk maakte vroeger deel uit van het zogenaamde "Blokhuis" (kasteel) aan de haven. Deze kerk is in 1898 afgebroken. De gevelsteen, met de voorstelling van Michaël die de draak doorsteekt, die zich boven de ingang van de Westerkerk bevond, prijkt nu in de toren van het Raadhuis.

In 1771 was de Oude Kerk zo bouwvallig geworden dat het gemeentebestuur besloot dat er geen diensten meer gehouden mochten worden. Men besloot hem af te breken en een nieuwe kerk te bouwen. De grote tufstenen toren bleef staan en staat er nog altijd.

Kerkpad Model.NdtrcItem.HouseNumber
8861 ES, Harlingen